5s
+1
Submission successful!
Birçok kişi, hava temizleme cihazının alerjilere ve astıma karşı bir sağlık bariyeri oluşturarak mükemmel temiz hava sağladığına inanır. Ancak acı gerçek şu ki, tüm hava temizleyiciler sözlerini yerine getirmiyor. Bazı ürünler aslında haberiniz olmadan sağlığınıza zarar veriyor olabilir. Baş ağrıları, boğaz ağrısı, öksürük, astım krizleri ve nefes alma güçlükleri; genellikle hava kirliliğine atfedilen bu semptomlar aslında düşük kaliteli hava temizleme cihazlarının yan etkileri olabilir.
Hava temizleme cihazlarını değerlendirmeden önce piyasadaki farklı türleri anlamak önemlidir. Hava temizleyicileri genellikle teknolojik yaklaşımlarına göre kategorize edilebilir (bazı modeller birden fazla teknolojiyi birleştirse de):
Bu cihazlar kasıtlı olarak havaya büyük miktarlarda ozon salmaktadır. Ozon, yüksek konsantrasyonlarda küf ve bakterileri öldürebilirken, aynı zamanda akciğerlere zarar verebilecek ve evcil hayvanlara zarar verebilecek zararlı bir tahriş edicidir. Ozonun tehlikelerini daha sonra detaylı olarak inceleyeceğiz.
Bu üniteler havadaki parçacıkları yakalamak için elektrostatik prensipleri kullanır. Hava önce iyonize edilir, ardından yüklü parçacıklar yüzeylere veya toplama plakalarına yapışır. Alt tipler arasında elektrostatik çökelticiler, iyonlaştırıcılar, UV ışık sistemleri ve korona deşarj cihazları bulunur.
Bu sistemler, parçacıkları fiziksel olarak yakalayan çeşitli filtrelerden hava çekmek için fanlar kullanır. Örnekler arasında HVAC filtreleri, taşınabilir hava temizleyicileri ve tavana monte üniteler yer alır.
Sağlık uzmanları ozonun insanlara zararlı olduğu konusunda evrensel olarak hemfikirdir. Bazı düzenleyiciler ozon üreten hava temizleyicilerini zaten yasakladı. Bu cihazlar, kronik maruz kalma sonucu koku alma hücrelerinde ve akciğerlerde geri dönüşü olmayan hasara neden olabilir. Endişe verici bir şekilde, hasar fark edilmeden devam ederken semptomlar zamanla azalabilir. Düşük ozon konsantrasyonları bile risk oluşturur.
Kanada'da yapılan bir araştırma, 0,08 ppm ozonda sadece yedi saat sonra bronş reaksiyonları buldu. Ozon ayrıca evdeki kimyasallarla reaksiyona girerek kanserojen olduğu bilinen formaldehit oluşturur. Sadece 0,35 ppm'lik ozon, kauçuk ve plastiğin bozulmasını hızlandırır. Açıkçası, ozona maruz kalmaktan kaçınmamız ve ozon üreten temizleyicileri reddetmemiz gerekiyor.
Ozon jeneratörleri tehlikeliyse, "ozonsuz" elektronik arıtma cihazları güvenli midir? Şaşırtıcı bir şekilde hayır. Kaliforniya Hava Kaynakları Kurulu tarafından yapılan testler, tüm elektronik temizleyicilerin bir miktar ozon ürettiğini ortaya çıkardı. Consumer Reports, elektrostatik modellerin "hepsi bir miktar ozon ürettiğini" belirtiyor. Bu kaçınılmazdır çünkü iyonizasyon süreçleri doğası gereği ozon yaratır; bu, esas olarak elektrik kısa devreleri sırasında ozon üreten kıvılcımın kontrollü bir versiyonudur.
Bazı üreticiler ozonu etkisiz hale getiren teknolojiyi iddia ediyor, ancak testler ozonun kaldığını gösteriyor. Yetersiz bakım ozon çıkışını daha da artırabilir. Bu riskler göz önüne alındığında, elektronik temizleyicilerden kaçınmak en iyisidir.
Elektronik arıtıcılarla ilgili gözden kaçırılan bir diğer konu da iyonize parçacıkların akıbetidir. Bazı parçacıklar toplama plakalarına yapışır, ancak birçok yüklü parçacık (santimetre küp başına milyonlarca) havaya girer. Bu iyonlar tozla birleşerek yüzeylere (duvar, mobilya, perde) yapışır ve bu duruma "siyah duvar etkisi" adı verilir. Parçacıklar sonunda yüklerini kaybederler ve havaya veya yüzeylere geri dönerler.
Bazı ürünler mikroorganizmaları öldürmek için UV ışığı kullanır, ancak etkili sterilizasyon, hareketli hava akımlarında pratik olmayan, uzun süreli UV'ye maruz kalmayı gerektirir. UV lambaları da ilk yıllarında etkinliğini yaklaşık %60 oranında kaybeder. UV mükemmel çalışsa bile kirli yüzeyleri sürekli olarak temizlemeniz gerekir; bu da makul olmayan bir bakım yüküdür.
Mekanik filtreleme en güvenli ve en etkili arıtma yöntemi olmayı sürdürüyor. Bununla birlikte, etkili filtreleme, büyük hava hacimlerinin taşınmasını gerektirir; bu, çoğu arıtıcı için bir zorluktur. Mobilya, küçük taşınabilir ünitelerden gelen hava akışını engelleyerek tüm odanın filtrelenmesini engeller. Taşınabilir modellerin çoğu yeterli iklimlendirme kapasitesinden de yoksundur.
Endüstri, arıtma performansını ölçmek için CADR'yi (Temiz Hava Dağıtım Hızı) kullanır; bu, kabaca CFM'ye (dakikada fit küp) eşdeğerdir. Pek çok ünitenin CFM'si 100'ün altındadır; anlamlı bir saflaştırma için çok düşüktür. HEPA filtreli HVAC sistemleri bile genellikle saatte yalnızca yaklaşık 7,5 hava değişimi gerçekleştirir. Gerçek etkililik için saatte 20-40 hava değişimine ihtiyacınız vardır; bu da 1100-2200 CFM gerektirir. Bu seviyede astım/alerji tetikleyicileri önemli ölçüde azalır ve hastalığın bulaşması yavaşlar.
İdeal bir hava temizleyici şunları yapmalıdır:
Seçenekler arasında yüksek kapasiteli taşınabilir üniteler (genellikle gürültülü) veya zemin alanını işgal etmeden hava akışını optimize eden tavana monte modeller yer alır. Bazı tavan üniteleri fan motorlarına monte edilir ve 100 watt'ın altındaki tüketimle sessiz çalışır. 400 ft2'lik bir oda için etkili arıtma cihazlarının maliyeti genellikle 400 ila 1500 ABD Doları arasındadır; bu, daha iyi uyku ve daha iyi sağlık gibi ek faydalarla birlikte, hava kalitesiyle ilgili hastalıklara yönelik uzun vadeli ilaçlardan daha azdır.
Uygun hava temizleme, yaşam kalitesini önemli ölçüde artırabilir; ancak yalnızca sıkı performans standartlarını karşılayan güvenli, etkili sistemler kullanıldığında.
